trong thí nghiệm giao thoa ánh sáng bằng khe i âng, khoảng cánh D=2m, khoảng cánh từ nguồn S tới 2 khe là 10cm. Nếu S và màn E cố định, dời 2 khe theo phương song song với màn E một đoạn 2mm về phía trên thì hệ vân trên màn E sẽ di chuyển về phía nào? 1 đoạn bao nhiêu?
Bài này tương tự việc ta dịch chuyển nguồn sáng S xuống dưới một đoạn 2mm.
Em vẽ hình ra và đặt y là độ dịch chuyển của 2 khe. [tex]d_{1}', d_{2}'[/tex] lần lượt là khoảng cách từ S tới hai khe sau khi 2 khe dịch chuyển. [tex]d_{1};d_{2}[/tex] lần lượt là khoảng cách từ 2 khe tới một điểm A trên màn.
Ta có: [tex]\Delta d=\left(d_{2} +d_{2}'\right)-\left(d_{1} +d_{1}'\right)=\left(d_{2} -d_{1}\right)+\left(d_{2}' -d_{1}'\right)=\frac{ax}{D}+\frac{ay}{D'}[/tex]
Nếu A là vân sáng thì:[tex]\Delta d=\frac{ax}{D}+\frac{ay}{D'}=k\lambda[/tex]
Nếu A là vân trung tâm thì: k = 0. Lúc đó:[tex]\frac{ax}{D}+\frac{ay}{D'}=0\rightarrow x=-\frac{Dy}{D'}[/tex]
Thay D' =10cm và D = 2m, y = 2mm chú ý đổi đơn vị vào sẽ tính được độ dịch chuyển của hệ vân. Khi dịch 2 khe lên thì tương đương S dịch xuống và hệ vân dịch chuyển ngược lại so với S. ( Dấu "-' thể hiện điều đó.) Tức là hệ vân dịch lên.
