Câu 4 -mã đề 817 cũng không chuẩn?
Ngoài câu 53-mã đề 187 đang gây tranh cãi thì nhiều giáo viên cho rằng câu 4, cũng của mã đề 817, là không chuẩn. Ông Trần Quang Phú, nguyên giáo viên vật lý của Trường THPT Phú Nhuận - TPHCM, cho rằng câu này chỉ đúng về toán học, còn về bản chất vật lý thì không thể xảy ra. Lý do là bởi đề yêu cầu tính tỉ số giữa tốc độ của prôtôn và tốc độ của hạt nhân X. Ở đây, ta dễ dàng xác định hạt nhân X là hêli 24He. Như thế, phản ứng là:
Dùng định luật bảo toàn động lượng, ta sẽ tìm ra đáp án A là 4. Vấn đề chính là khi đó động năng của prôtôn là K(H):
Như thế, phản ứng thu năng lượng: W(thu) = KH – 2KHe = 2KHe. Trong khi đó, khối lượng các hạt nhân có trong bảng ở trang 223 sách Vật lý cơ bản và năng ượng phản ứng là: W = (mH + mLi – 2mHe)c2= 17,4 MeV > 0. Vậy, phản ứng này tỏa năng lượng.
Ở đây, phản ứng tỏa năng lượng mới đúng vì tổng khối lượng các hạt nhân trước phản ứng lớn hơn tổng khối lượng các hạt nhân sau phản ứng.
Còn theo thạc sĩ Nguyễn Thanh Dũng, giảng viên vật lý của Trường ĐH Sài Gòn, thì câu 4 về phương diện vật lý là không thực tế, vì phản ứng a bắn phá
là phản ứng tỏa năng lượng trong khi với dữ kiện đề bài cho thì kết quả là phản ứng thu năng lượng. Để cho phù hợp thì góc lệch giữa 24He và 11H không phải = 60º như đề bài đã cho mà góc lệch giữa 24He và 11H phải là > 69º3. Nếu gọi là góc lệch giữa 24He và 11H thì ta có:
Áp dụng định luật bảo toàn năng lượng toàn phần: KH + mtc2 = 2ka + msc2 thì
Hình vẽ dưới đây sẽ minh họa cho chứng minh trên:
Như vậy, với đề bài đã cho, về phương diện toán học thì khi áp dụng hai định luật bảo toàn động lượng và định luật bảo toàn năng lượng toàn phần thì cho ra kết quả nhưng về phương diện vật lý thì không thực tế.
