Logo Thư Viện Vật Lý
Banner Thư Viện Vật Lý

WISE công bố những bức ảnh hồng ngoại đầu tiên của vũ trụ
Người đăng: 123physics   
18/02/2010

Một ngôi sao chổi mong manh, một đám mây đang hình thành sao, và thiên hà Tiên Nữ rực rỡ là những nhân vật vũ trụ đầu tiên được hé lộ bởi chiếc kính thiên văn vũ trụ công nghệ cao mới nhất của NASA.

Tàu Khảo sát Hồng ngoại Trường rộng (WISE), phóng lên quỹ đạo vào tháng 12/2009, đang quét qua toàn bộ bầu trời trong vùng ánh sáng hồng ngoại.

Vệ tinh trên đã phản hồi về hơn một phần tư triệu bức ảnh hồng ngoại, thô. Những ảnh chưa qua xử lí này cho thấy một thí dụ của những mục tiêu của sứ mệnh, từ từng sao chổi và tiểu hành tinh riêng lẻ cho đến những thiên hà khổng lồ.

 

Ảnh chụp WISE hồng ngoại này cho thấy một đám mây đang hình thành sao ở cách xa 20.000 năm ánh sáng đang dồi dào chất khí, bụi và những ngôi sao nặng mới chào đời. Khung ảnh nhỏ thể hiện vùng trung tâm của đám mây, một cụm sao tên gọi là NGC 3603.

'WISE đã hoạt động quá sức tuyệt vời’, Ed Weiler thuộc NASA nói. ‘Những bức ảnh đầu tiên này đang chứng tỏ sứ mệnh thứ hai của phi thuyền trên là hỗ trợ theo dõi các tiểu hành tinh, sao chổi và những vật thể dạng sao khác cũng sẽ quan trọng không kém sứ mệnh nguyên thủy của nó là khảo sát toàn bộ bầu trời trong vùng hồng ngoại’.

Một bức ảnh cho thấy một vùng sáng đang hình thành sao gọi là NGC 3630, nằm cách xa 20.000 năm ánh sáng trong cánh tay xoắn ốc Carina của Dải Ngân hà của chúng ta. Xưởng sản xuất sao này đang khuấy tung lên những mẻ sao mới, một số to lớn và nóng hơn mặt trời của chúng ta. Những ngôi sao nóng sưởi ấm những đám mây bụi xung quanh, làm cho chúng phát ra ánh sáng ở bước sóng hồng ngoại.

WISE sẽ thấy hàng trăm vùng sản xuất sao giống như vậy trong thiên hà của chúng ta, giúp các nhà thiên văn ghép lại bức tranh sự ra đời của những ngôi sao.

 

Thiên hà Tiên Nữ mênh mông, còn gọi là M31, là láng giềng của Dải Ngân hà. Ảnh trên bao quát một diện tích tương đương hơn 100 mặt trăng tròn.

Những quan sát trên còn cung cấp một liên hệ quan trọng để tìm hiểu những giai đoạn dữ dội của sự hình thành sao trong những thiên hà xa xôi. Vì NGC 3630 ở gần hơn nhiều, nên các nhà thiên văn sử dụng nó làm một phòng thí nghiệm để khảo sát loại tác dụng giống như vậy đang xảy ra ở cách xa hàng tỉ năm ánh sáng.

Một bức ảnh khác cho thấy vẻ đẹp của một ngôi sao chổi tên gọi là Siding Spring. Khi ngôi sao chổi diễu binh hướng về phía mặt trời, nó làm rơi vãi bụi phát ánh sáng hồng ngoại có thể trông thấy đối với WISE. Các đuôi của sao chổi, trải dài khoảng 10 triệu dặm, trông tựa như một cái cọ vẽ màu đỏ. Một ngôi sao sáng xuất hiện bên dưới nó phát ánh sáng màu xanh.

Trong chương trình khảo sát của nó, sứ mệnh WISE được trông đợi tìm ra có lẽ hàng tá sao chổi, trong đó có một vài sao chổi có quỹ đạo đâu đó gần với quỹ đạo của Trái đất xung quanh mặt trời. WISE sẽ giúp vén màn những manh mối ẩn chứa bên trong các sao chổi về sự hình thành hệ mặt trời của chúng ta.

Đi xa ra khỏi Dải Ngân hà của chúng ta, bức ảnh mới thứ ba cho thấy một láng giềng lớn gần gũi nhất của chúng ta, thiên hà xoắn ốc Tiên Nữ (Andromeda). Tiên Nữ hơi lớn hơn Dải Ngân hà một chút và cách xa chừng 2,5 triệu năm ánh sáng.

 

Vị khách từ không gian sâu thẳm: Sao chổi Siding Spring được phát hiện vào năm 2007. Khối băng và bụi trên đã mất hàng tỉ năm chu du trong một đám mây hình cầu gồm các sao chổi xung quanh hệ mặt trời của chúng ta, trước khi nó bị đánh vọt vào một hành trình tiến gần đến Mặt trời hơn.

Bức ảnh mới trên cho thấy trường nhìn rộng của WISE – bao quát một diện tích lớn hơn 100 mặt trăng tròn và thậm chí cho thấy những thiên hà nhỏ khác nằm gần Tiên Nữ, tất cả thuộc về “nhóm địa phương” của chúng ta gồm hơn khoảng 50 thiên hà. WISE sẽ chộp ảnh toàn bộ nhóm địa phương này.

Bức ảnh WISE thứ tư còn ở xa hơn nữa, trong một vùng gồm hàng trăm thiên hà liên kết lại với nhau thành một gia đình. Gọi tên là cụm Fornax, những thiên hà này ở cách Trái đất 60 triệu năm ánh sáng.

Góc nhìn hồng ngoại của sứ mệnh WISE hé lộ cả những thiên hà hoạt động lẫn những thiên hà uể oải, cung cấp vô khối dữ liệu về toàn bộ cộng đồng thiên hà trong vũ trụ.

 

Một cụm thiên hà dày đặc chụp bởi WISE. Cụm này, tên gọi là Fornax do vị trí của nó nằm trong chòm sao có cùng tên, ở cách Trái đất 60 triệu năm ánh sáng, và là một trong những cụm thiên hà gần gũi nhất với Dải Ngân hà của chúng ta.

‘Toàn bộ những bức ảnh này kể lại một câu chuyện về nguồn gốc và số phận cát bụi của chúng ta’, nhà khoa học dự án WISE, Peter Eisenhardt, phát biểu. ‘WISE nhìn thấy những sao chổi bụi bặm và những thiên thạch đá tảng ghi vết tích sự hình thành và tiến hóa của hệ mặt trời của chúng ta. Chúng ta còn có thể lập bản đồ hàng nghìn hệ mặt trời đang hình thành và hấp hối trong toàn thiên hà của chúng ta. Chúng ta có thể thấy những dấu vết của sự hình thành sao trên những thiên hà khác, và làn sóng những thiên hà đang bùng nổ sao trong những cụm ở cách xa hàng triệu năm ánh sáng’.

Những mục tiêu khác của sứ mệnh hồng ngoại là các sao chổi, các tiểu hành tinh, và những ngôi sao nguội gọi là sao lùn nâu. WISE đã phát hiện ra tiểu hành tinh ở gần Trái đất đầu tiên vào hôm 12 tháng 1 và sao chổi đầu tiên vào hôm 22 tháng 1.

Vì các vật ở trên dưới nhiệt độ phòng phát ra bức xạ hồng ngoại, nên kính thiên văn và detector WISE được giữ rất lạnh ở - 257 độ C.

Sứ mệnh trên sẽ quét qua bầu trời 1,5 lần vào tháng 10 tới. Khi đó, tác nhân đông lạnh cần thiết để giữ các thiết bị của nó đông lạnh sẽ sử dụng hết.

Theo Daily Mail

 
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm


ABC Trắc Nghiệm Vật Lý
Cầu vồng   |   Đăng nhập Đăng nhậpnew
Đang online (123)