Logo Thư Viện Vật Lý
Banner Thư Viện Vật Lý

Hành trình vào không gian sâu thẳm qua hình ảnh
Người đăng: Trần Nghiêm   
02/01/2010


Mặt trời của chúng ta chỉ là một trong hàng triệu ngôi sao cấu thành nên Dải Ngân hà. Hãy thực hiện một chuyến hành trình qua không gian sâu thẳm và đến gặp một số láng giềng sao của chúng ta vào lúc bắt đầu và kết thúc cuộc đời của chúng. Ảnh: ESA/NASA/SOHO

 

Xưởng sản xuất sao

Những cụm sao mới sinh phát ra bức xạ bên trong đám mây khí và plasma mật độ thấp này gọi là tinh vân Rosette, một tinh vân phát xạ nằm trong chòm sao Monoceros. Ảnh: INT Photometric H-Alpha Survey of the Northern Galactic Plane, Nick Wright, University College London.

 

Đẹp hoành tráng

Ánh sáng phát ra từ những ngôi sao mới ra đời bị phản xạ trong một cái bọt khí và bụi hình nụ hồng trong tinh vân phản xạ NGC 7129 tuyệt đẹp. “Cuống hoa” màu lục tạo ra bởi những dòng carbon monoxide bắn ra từ đám sao ở “đài hoa” vào phần lạnh hơn của tinh vân nằm bên ngoài cái bọt. Ảnh: NASA/JPL/Caltech/Harvard-Smithsonian CfA.


Bóng ngựa đen

Thỉnh thoảng, đám mây khí và bụi dày đặc đến mức nó dường như là một mảng tối trên bầu trời. Tinh vân Đầu ngựa (Horsehead), nằm trong chòm sao Orion (Lạp Hộ), là một tinh vân tối, in bóng trên tinh vân đỏ rực IC 434. Ảnh: NASA/JPL-Caltech/T. Megeath


7 chị em

Nhóm Thất tinh là một cụm sao mở màu lam, trẻ, nóng nằm trong chòm sao Taurus (Kim ngưu). Mắt trần có thể trông rõ bảy ngôi sao và ở Nhật, nhóm sao này có tên gọi là Subaru. Ảnh: NASA/ESA/AURA Caltech


Bầy sao

Những cụm sao hình cầu, ví dụ như M80, gồm hàng trăm nghìn ngôi sao có cùng độ tuổi nhưng khối lượng khác nhau, tập trung lại với nhau bởi lực hút hấp dẫn lẫn nhau của chúng. Có khoảng 200 cụm sao hình cầu trong Dải Ngân hà, một phần trong số chúng bị hút vào từ những thiên hà lân cận. Ảnh: NASA/The Hubble Heritage Team/STScI/AURA


Chập chờn vì hấp hối

Mira, trong chòm sao Cetus, là một sao kềnh đỏ phình to, những lớp vật chất bên ngoài của nó đang thổi tung ra ngoài không gian giữa các vì sao. Độ sáng của nó thay đổi thất thường – thỉnh thoảng nó hiện ra là một ngôi sao sáng, lúc khác thì bằng mắt trần không thể nào trông thấy nó. Ảnh: NASA/JPL-Caltech/GALEX/C. Martin/M. Seibert


Những ngôi sao qua đời

Eta Carinae, tìm thấy trong chòm sao Carina, là một ngôi sao nặng đang ở giai đoạn cuối cuộc đời của nó. Bao quanh bởi đám tinh vân lùn, ngôi sao đôi này rất không ổn định và có thể đã nhiều lần bùng nổ dữ dội, lần phát nổ gần đây nhất xảy ra vào năm 1841. Khi cuối cùng nó đã căng phồng lên hết mức, nó sẽ trở thành một sao siêu mới. Ảnh: ASA/CXC/SAO


Vụ nổ Lớn

Năm 1054 sau Công nguyên, một ngôi sao nặng đã phát nổ trong chòm sao Taurus (Kim ngưu), tạo ra một sao siêu mới ngày nay gọi là tinh vân Crab (Con cua). Ở giữa tinh vân này là pulsar Crab (Con cua), một sao neutron quay tròn 30 vòng mỗi giây. Ảnh: NASA/JPL-Caltech/R. Gehrz (Univ. Minn.)


Xì hơi

Không phải mọi ngôi sao đều kết thúc cuộc đời của chúng dạng sao siêu mới. Những ngôi sao nhỏ hơn như Mặt trời của chúng ta sẽ thổi phụt ra những lớp chất khí bên ngoài của chúng khi chúng qua đời. Những lớp này bị đun nóng bởi nhân nóng ở ngôi sao chết, gọi là sau lùn trắng, và hình thành nên một tinh vân hành tinh, kiểu như tinh vân Helix trong chòm sao Aquarius (Bảo bình). Ảnh: NASA/JPL-Caltech/K. Su (Univ. of Ariz.)


Thế giới song sinh

Nhiều ngôi sao trong thiên hà của chúng ta là những hệ sao đôi, ví dụ như Z Camelopardalis, hay Z Cam, gồm một sao lùn trắng và một sao đồng hành. Một lớp vỏ ma quái bao quanh hệ là dấu hiệu mách bảo của một sự phun trào sao mới – phun trào gây ra khi ngôi sao lùn trắng hút lấy hydrogen từ ngôi sao đồng hành của nó cách nay khoảng 1000 năm trước. Giờ là một sao mới lùn, hệ sẽ chịu những luồng thổi nhỏ hơn kiểu cơn nấc khoảng mỗi 20 ngày một lần. Ảnh: NASA/JPL-Caltech


Bí ẩn Monoceros

Hồi năm 2002, một vật thể mới đã thắp sáng chòm sao Monoceros. Các nhà thiên văn cho rằng lúc đầu nó là một ngôi sao mới nhưng sau vụ nổ ban đầu đã làm cho nó sáng lên trở lại. Liệu V 838 Mon có nuốt chửng một số hành tinh hay ngôi sao đồng hành của nó, hay nó là một loại sao lùn nâu siêu khổng lồ mới đang ở gần ngưỡng cuối cuộc đời của mình? Rõ ràng chúng ta vẫn phải học thêm nhiều nữa về các ngôi sao. Ảnh: NASA/ESA/The Hubble Heritage Team

Theo abc.net.au

Cập nhật ( 02/01/2010 )
 
Tạo bảng điểm online

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm


ABC Trắc Nghiệm Vật Lý
Cầu vồng   |   Đăng nhập Đăng nhậpnew
Đang online (143)