Logo Thư Viện Vật Lý
Banner Thư Viện Vật Lý

Hành tinh ngoại mới phát hiện là một hành tinh đất đá
Người đăng: Trần Nghiêm   
17/09/2009

Các nhà thiên văn đã có được bằng chứng tốt nhất từ trước đến nay rằng một hành tinh đang quay xung quanh một ngôi sao ở cách Trái đất 400 năm ánh sáng là một thế giới đất đá, rắn chắc giống hệt như hành tinh của chúng ta.

Ảnh minh họa hành tinh ngoại CoRoT-7b, hành tinh nặng gấp 5 lần khối lượng Trái đất. CoRoT-7b nằm ở phía trước, còn hành tinh CoRoT-7c chị em của nó nằm ở phía nền đằng sau. (Ảnh: ESO/L; Calcada)

Hành tinh ngoài hệ mặt trời ấy (hay hành tinh ngoại), gọi tên là CoRoT-7b, đã được phát hiện ra hồi đầu năm nay bởi kính thiên văn vũ trụ CoRoT của Pháp. Vật thể đó có bán kính chưa tới hai lần bán kính của Trái đất và đang quay cực kì gần ngôi sao bố mẹ của nó. Người ta cho rằng nhiệt độ trên hành tinh ấy cao cỡ 2000 °C, khiến các nhà thiên văn cho rằng nó gồm đất đá dạng rắn và tan chảy, thay cho các chất khí băng giá, vì các chất khí sẽ sôi hết dưới những điều kiện như thế.

Tỉ trọng của nó vẫn là một bí ẩn

Tuy nhiên, giả thuyết này không thể được xác nhận vì CoRoT đã đo bắt bóng của hành tinh ngoại ấy khi nó đi qua giữa Trái đất và ngôi sao của nó, cho biết bán kính của hành tinh ngoại, nhưng không cho biết khối lượng và tỉ trọng của nó.

Dẫu vậy, nay một đội gồm các nhà thiên văn quốc tế đứng đầu là Didier Queloz thuộc Đài Thiên văn Geneva của Thụy Sĩ vừa sử dụng máy ghi phổ HARPS tại Đài Thiên văn La Silla ở Chile để đo khối lượng của CoRoT-7b. HARPS đã thực hiện những phép đo rất chính xác vận tốc của ngôi sao bố mẹ của hành tinh ngoại ấy, cho phép các nhà thiên văn quan sát “sự lắc lư” mang lại trên ngôi sao bởi hành tinh đang quay xung quanh.

Quan sát sự lắc lư này trong tổng cộng 70 giờ đồng hồ trong vài tháng, đội nghiên cứu kết luận rằng CoRoT-7b có khối lượng khoảng bằng năm lần khối lượng của Trái đất. Do đó, tỉ trọng của nó tương đương như của Trái đất, cho thấy hành tinh ấy cũng có một thành phần đất đá tương tự.

Tất cả cùng chao đảo

Tuy nhiên, một số nhà thiên văn khác thì không chắc chắn cho lắm. Suzanne Aigrain tại trường Đại học Exeter ở Anh phát biểu với physicsworld.com rằng ngôi sao bố mẹ ấy đặc biệt hoạt động mạnh (trên bề mặt của nó có nhiều vết đen) thành ra mang lại sự thay đổi vận tốc biểu kiến của nó lớn hơn sự thay đổi do CoRoT-7b gây ra. Những biến thiên này phải được loại khỏi dữ liệu HARPS, dẫn tới những sai số về khối lượng của CoRoT-7b có lẽ đã “bị đánh giá không đúng mức một cách nghiêm trọng”.

Tuy nhiên, Aigrain, một thành viên tham gia trong nhóm khám phá ra CoRoT-7b, thì nói rằng một phần tranh cãi nào đó là không thể tránh được khi mà các nhà nghiên cứu đang cố gắng đẩy lùi những giới hạn của cái có thể thực hiện với những thiết bị kĩ thuật tinh vi. “Cái rất quan trọng hiện nay là toàn bộ cộng đồng đang làm việc hướng tới việc củng cố kết quả này bằng cách phân tích lại dữ liệu với nhiều kĩ thuật khác nhau và tiếp tục thu thập thêm dữ liệu về đối tượng rất có sức cuốn hút này”, bà nói.

Mặc dù hành tinh ngoại ấy có thể tương đồng phần nào đó với Trái đất, nhưng Queloz không hi vọng nó dung dưỡng cho sự sống. Nó có vẻ giống như địa ngục của Dante, với nhiệt độ có lẽ lên tới hơn 2000oC vào ban ngày và -200oC vào ban đêm. “Các mô hình lí thuyết cho thấy hành tinh ấy có thể có dung nham hoặc các đại dương đang sôi sùng sục trên bề mặt của nó”, ông nói. “Với những điều kiện cực đoan như thế, hành tinh này chắc chắn không thể là nơi thích hợp cho sự sống phát triển”.

Nghiên cứu trên sẽ được công bố trên số ra tháng tới của tờ Astronomy and Astrophysics.

(theo physicsworld.com)

 
Tạo bảng điểm online

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm


ABC Trắc Nghiệm Vật Lý
Cầu vồng   |   Đăng nhập Đăng nhậpnew
Đang online (150)