Kính thiên văn
Người đăng: nguyenthingoctu   
04/06/2007

Ai phát minh ra kính thiên văn?

Kính thiên văn là gì ?

Công dụng ra sao?

 

 

Vào năm 1690 nhà khoa học nổi tiếng người Ý là Galileo, nghe tin một thợ làm kính người Hà Lan đã phát minh ra một loại dụng cụ mới. Với dụng cụ này ông có thể làm cho những vật có vẻ như xích gần lại hơn.

 

Nhiều bài tường thuật kể rằng thợ làm kính người Hà Lan này tên là Hans Lippershey. Truyện kể rằng một cậu bé học nghề với Lippershey đang chơi với vài thấu kính mà Lippershey dùng để làm kính. Chú bé tình cờ cầm một thấu kính phía trước một thấu kính khác và nhìn qua chúng. Cậu bé rất ngạc nhiên: các thấu kính dường như đem lại gần hơn những vật mà cậu đang ngắm. Cậu bé chỉ cho Lippershey khám phá của cậu.

 

Lippershey đặt hai thấu kính trong một ống. Ông đặt món đồ chơi mới này vào tủ kính bày hàng. Dĩ nhiên, nó là một kính thiên văn đơn giản. Từ “telescope” (kính thiên văn) có nghĩa là thấy xa.

 

Ngay khi Galileo nghe về kính thiên văn, ông quyết định chế tạo một cái riêng cho mình. Với kính thiên văn do mình làm, Galileo có thể nhìn thấy các ầu thủy quá xa tận ngoài biển vốn không thể thấy bằng mắt thường.

 

Chẳng bao lâu, Galileo chế tạo các kính thiên văn tốt hơn kính thiên văn ban đầu của ông. Khi hoàn tất kính thiên văn thứ tư, ông chợt nảy ra ý nghĩ mặt trăng và vô cùng ngạc nhiên. Mặt trăng không phải là một quả banh trơn nhẵn, chiếu sáng như người ta vẫn thường nghĩ, mà có núi, thung lũng và đồng bằng trên mặt trăng.

 

Suốt từ lúc đó, các kính thiên văn đã được sử dụng để thám hiểm bầu trời. Vẫn còn có những kính thiên văn để nhìn những vật ở xa trên trái đất (terrestrial telescope). Nhưng các kính thien văn nổi tiếng đều được chế tạo để nghiên cứu bầu trời.

 

Các kính thiên văn của Galileo được chể tạo từ hai thấu kinh nhỏ. Vài kính thiên tốt nhất thế giới vẫn còn được làm bằng thấu kính. Các kính thiên văn được làm với thấu kính được gọi là kính thiên văn khúc xạ (refracting telescope).

 

Kính thiên văn khúc xạ lớn nhất thế giới ở Đài thiên văn Yerkes tại vịnh Williams Bay bang Wisconsin nước Mỹ. Thấu kính lớn nhất trong kính thiên văn này có đường kính 40 inch (1inch = 2,54cm).

 

Không lâu sau thời đại của Galileo, nhà khoa học nổi tiếng người Anh là Newton phát minh ra một loại kính thiên văn khác. Trong kính thiên văn này ông dùng gương phẳng (mirror) thay thấu kính. Kính thiên văn được làm bằng gương được gọi là kính thiên văn phản chiếu (reflecting telescope).

 

Kính thiên văn phản chiếu lớn nhất là kính thiên văn Hale tại đài thiên văn trên núi Palormar ở bang California . Nó đã được gọi là “Vật khổng lồ của Palomar”. Chiếc gương phẳng trong kính thiên văn này đường kính 200 inch. Chiếc gương phẳng được làm bằng thủy tinh với một lớp nhôm dày phủ ngoài. Nó cân nặng gần 15 tấn. Toàn thể kính thiên văn này cân nặng hơn 500 tấn. Nó ca 6 tầng. Xây dựng nó mất 20 năm và chi phí 8 triệu đô la.

 

Đầu tiên dự án là làm gương phẳng bằng thạch anh nguyên chất. Nhưng kế hoạch đó đã bị hủy bỏ. Thay vào đó, gương được làm bằng thủy tinh Pyrex. Sau khi thủy tinh nấu chảy được rót vào khuôn, nó được để yên trọn một năm nhằm hạ nhiệt độ.

 

Một chiếc xe đặc biệt được chế tạo để mang gương từ Corning bang Newyork là nơi được làm để tới Los Angeles . Xe phải đi đường vòng để tránh những chiếc cầu thấp và những đường hầm hẹp. Ở Los Angeles , các công nhân bắt đầu làm việc lâu dài là đánh bóng chiếc gương. Trong 11 năm rưỡi công việc vẫn được tiếp tục ngoại trừ một thời gian trong Thế chiến thứ hai.

 

Sau cùng, gương được hoàn tất và được mang lên núi bằng xe tải. Vài chiếc cầu phải được gia cố trước khi cho xe chở gương đi ngang qua. Trong một phần của cuộc hành trình, các máy kéo giúp bằng cách đẩy và kéo.

 

Trong những năm đánh bóng, một đài thiên văn đã được xây dựng. Mái vòm của đài thiên văn được lắp bộ điều hòa không khí. Bộ máy để xoay kính thiên văn rất tinh vi. Sự thay đổi về thời tiết có thể làm hỏng quá trình xây dựng. Có một phòng đặc biệt dành cho du khách. Một bức tường bằng thủy tinh ngăn sức nóng từ con người tới kính thiên văn. Lớn như thế nhưng kính thiên văn có thể di chuyển dễ dàng để nó có thể hướng đúng chỗ một cách chính xác trên trời. Mô tơ điện trong một cái quạt thông thường đủ sức mạnh để di chuyển nó.

 

Các nhà thiên văn thường nghiên cứu bầu trời đơn giản bằng cách nhìn qua các kính thiên văn lớn. Nhưng họ phải tìm cách thậm chí tốt hơn để khám phá bằng kính thiên văn. Một thấu kính là một “con mắt” tốt hơn con mắt thật. Vì vậy các nhà thiên văn sử dụng kính thiên văn của họ như những máy ảnh khổng lồ. Họ chụp những bức hình của các bức tranh ấy.

 

Bằng kính thiên văn khổng lồ ở Palomar, các nhà thiên văn có thể thám hiểm xa hơn khoảng không gian mà họ đã quan sát trước đây. Họ đã thấy những thành phố sao vĩ đại , còn gọi là dải Ngân hà, cách trái đất 5 tỉ năm ánh sáng. Điều đó có nghĩa là các dải ngân hà này quá cách xa đến nổi ánh sáng đến kính thiên văn đã rời khỏi dải ngân hà cách đây 5 tỉ năm.

 

Thời đại không gian mở ra bước tiến vĩ đại khác từ câu chuyện về kính thiên văn. Khoảng cách sẽ không còn là trở ngại trong vũ trụ bao la nữa. Các kính thiên văn đã được mang ra khỏi trái đất bằng vệ tinh. Và các kính thiên văn trên mặt trăng không có không khí sẽ cung cấp những cảnh quan kỳ diệu của vụ trụ bao la chung quanh chúng ta và giúp giải quyết nhiều hơn những điều bí ẩn.

 

Tháng 1-2002, các nhà thiên văn thông báo: một kính thiên văn mới được lắp đặt ở Nam Chilê sẽ cho con người nhiều thông tin khác lạ hơn nữa về hình thành của vũ trụ.

 

 

Cập nhật ( 05/06/2007 )
 
Arena
Vui Lòng Đợi

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm


Luyện Thi Đại Học Trực Tuyến
Arena
Cầu vồng   |   Đăng nhập Đăng nhậpnew
Đang online (481)