Giai Nobel 2012
06:26:35 AM Ngày 28 Tháng Sáu, 2022 *

Chào mừng bạn đến với Diễn Đàn Vật Lý.

Bạn có thể đăng nhập hoặc đăng ký.
Hay bạn đã đăng ký nhưng cần gửi lại email kích hoạt tài khoản?
Vui lòng nhập tên Đăng nhập với password, và thời gian tự động thoát





Lưu ý: Đây là diễn đàn của Thư Viện Vật Lý. Tài khoản ở Diễn Đàn Vật Lý khác với tài khoản ở trang chủ Thuvienvatly.com. Nếu chưa có tài khoản ở diễn đàn, bạn vui lòng tạo một tài khoản (chỉ mất khoảng 1 phút!!). Cảm ơn các bạn.
Phòng chát chít
Bạn cần đăng nhập để tham gia thảo luận
Vật lý 360 Độ
Khi dòng điện tác dụng lên nam châm
08/06/2022
Nhận thức lịch sử về nam châm
28/05/2022
Photon là gì?
25/07/2021
Lược sử âm thanh
28/02/2021
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Tic-tac-toe
05/12/2020

follow TVVL Twitter Facebook Youtube Scirbd Rss Rss
  Trang chủ Diễn đàn Tìm kiếm Đăng nhập Đăng ký  


Quy định cần thiết


Chào mừng các bạn đến với diễn đàn Thư Viện Vật Lý
Mới tham gia nhóm trên Facebook >> TẠI ĐÂY <<

  Xem các bài viết
Trang: 1 2 3 »
1  VẬT LÝ CHUYÊN NGÀNH / VẬT LÝ LÝ THUYẾT / Trả lời: Câu hỏi về THUYẾT TƯƠNG ĐỐI HẸP vào lúc: 10:06:32 PM Ngày 02 Tháng Mười Một, 2016
Một lý thuyết được chấp nhận là một lý thuyết giải thích được cho một số hiện tượng, vì hiện giờ làm gì có lý thuyết giải thích hết các hiện tượng xảy ra trong tự nhiên đâu  . Ở bậc vật lý hiện đại, mọi lý thuyết đều có thể bị nghi ngờ vì chưa ai kiểm chứng được nó hoàn toàn đúng đắn. Vì ngay cả quá trình thực hiện thí nghiệm cũng đã mất 10 năm, 20 năm hoặc cả đời một nhà nghiên cứu rồi.
Rõ ràng vật lý cổ điển Niuton là một lý thuyết sai, nhưng nó vẫn được áp dụng trong trường hợp chuyển động có vận tốc nhỏ hơn c rất nhiều. Nên vẫn có chỗ đứng cho đến ngày nay. Và nếu vận tốc nhỏ hơn c thì người ta áp dụng cổ điển vào chứ không ai lại đi áp dụng công thức thuyết tương đối vào cho phức tạp vấn đề.
Cũng như tương đối hẹp, chỉ cần chuyển động ko có gia tốc thì nó vẫn áp dụng được. Và nó là trường hợp đặc biệt của tương đối rộng khi a=0. Không ai tự nhiên lại đi làm khó mình cả. Trong lý thuyết tương tối rộng đã đề cập đến sóng hấp dẫn, và sau khi Enstein mất mấy chục năm rồi mới phát hiện được, một phần đã xác giúp kiểm chứng tính đúng đắn của nó.
Một mô hình sai nhưng vẫn được sử dụng cho đến ngày nay chính là mẫu nguyên tử Borh. Mẫu nguyên tử này đúng cho sự phát xạ các vạch bức xạ của nguyên tử H, nếu nghiên cứu về H thì hoàn toàn có thể áp dụng lý thuyết này vào. Nhưng lại là sự kết hợp "nửa nạc nửa mỡ" giữa vật lý cổ điển và vật lý hiện đại. (Dùng lực điện cổ điển và lượng tử hóa trong vật lý hiện đại) Sau này hoàn thiện hơn mới đưa ra lý thuyết về hàm sóng.
Cũng như dự đoán về tính chất lưỡng tính của vật thể do De Broglie, vì nó quá nhỏ ko thể dùng các dụng cụ để đo được, nhưng vẫn tìm ra được nhờ một thí nghiệm trung gian.
P/s: bài học rút ra của em là khi học Vật lý không nên quá cứng nhắc vào một lý thuyết và cho nó hoàn toàn đúng, xem xét hoàn cảnh rồi mới rút ra trường hợp nào cần dùng, trường hợp nào không nên dùng.  
2  VẬT LÝ CHUYÊN NGÀNH / VẬT LÝ LÝ THUYẾT / Trả lời: Câu hỏi về THUYẾT TƯƠNG ĐỐI HẸP vào lúc: 08:03:01 PM Ngày 02 Tháng Mười Một, 2016

     Tôi không thắc mắc về tiên đề của Einstein ở đây. Một lý thuyết dù tiên đề có đúng nhưng nếu phát triển không tốt vẫn có thể dẫn đến các kết luận sai như thường. Cũng giống như dù công nhận các tiên đề của Ơ-clit cũng vẫn có những kết luận sai nếu học toán dở.
     Ở đây tôi chỉ muốn nói rằng, kết luận về sự co lại của không gian theo phương chuyển động của hệ qui chiếu quán tính trong thuyết tương đối sẽ dẫn đến hệ quả là không gian bị co lại ngay từ khi hệ qui chiếu bắt đầu chuyển động từ vận tốc u = 0 cho tới khi kết thúc ở u = const. Trong khoãng thời gian này sẽ vấp phải vấn đề như tôi đã hỏi.
     Giả sử rằng vấn đề này được giải quyết một cách thỏa đáng thì càng khẳng định tính đúng đắn của thuyết tương đối.
     Trường hợp ngược lại, không giải quyết được vấn đề này, người ta có quyền nghi ngờ tính đúng đắn của thuyết tương đối. Có 2 loại nghi ngờ:
          - Một là nghi ngờ hai tiên đề.
          - Hai là: Không nghi ngờ tiên đề nhưng nghi ngờ quá trình khai triển các tiên đề đó, dẫn đến kết quả sai.
     Đó là những suy nghĩ hoàn toàn khoa học và logic.
     Do đó, tôi đặt vấn đề mong anh chị em trên diễn đàn lý giải giùm chứ chưa dám kết luận vội.
     Thân ái!
     TQ
Chính sự thiếu sót là không thể lý giải chuyển động có gia tốc của hệ quy chiếu, nên Enstein mới phát triển lý thuyết tương đối hẹp của mình lên thành tương đối rộng. Căn bản nó là một lý thuyết chưa hoàn chỉnh. Câu hỏi của anh rõ ràng là vô nghĩa, kiểu như: Trong tập hợp 3 số {1;2;3} thì số 4 có phải là số lớn nhất hay không vậy.
Nếu anh muốn nói về chuyển động có gia tốc, thì đúng ra anh nên nói là: Trong thuyết tương đối rộng, sự chuyển động có gia tốc sẽ gây ra hậu quả gì? Và anh nên nghiên cứu về tương đối rộng chứ không phải tương đối hẹp.
Chứ không phải là :"Thuyết tương đối hẹp, sự chuyển động có gia tốc sẽ như thế nào?" - Như vậy là vô nghĩa.
Lý thuyết hoàn thiện nhất vẫn là tương đối rộng, thiết nghĩ nếu anh nghiên cứu hoàn thiện thuyết tương đối rộng rồi thì bắt bẻ Entein cũng chưa muôn  BIết đâu lại có 1 giải Noben
3  VẬT LÝ CHUYÊN NGÀNH / VẬT LÝ LÝ THUYẾT / Trả lời: Câu hỏi về THUYẾT TƯƠNG ĐỐI HẸP vào lúc: 05:03:30 PM Ngày 02 Tháng Mười Một, 2016
Trích dẫn
    Cái tôi hỏi ở đây là trong thời kỳ vận tốc u tăng từ 0 tới u = const, chứ không phải là khi u đã ổn định. Tất nhiên bạn có thể nói thuyết tương đối hẹp không xét trường hợp này. Nhưng rõ ràng, đó là hệ quả của nó: khi hệ qui chiếu bắt đầu chuyển động thì không gian đã bắt đầu phải co lại theo phương chuyển động rồi. Nếu vậy thì vấp phải vấn đề mà tôi vừa hỏi.

     Thân ái!
     TQ
Em không hề nói nó đột ngột co lại, nhưng e đã nói là lúc S' chuyển động với vận tốc u không đổi với S rồi thì quá trình co lại kết thúc, tức là nó không co nữa, người đứng trong S sẽ luôn thấy nó có chiều dài bao nhiêu đó nhỏ hơn chiều dài riêng. Do đó vận tốc của các điểm A và B hoàn toàn xác định đc.
Cái thứ 2, mọi chuyện trong tương đối hẹp phải bắt đầu từ 2 tiên đề, anh muốn phát biểu điều gì đó cũng phải bắt đầu từ 2 tiên đề. Cũng giống như hình học Ơ- clit, đều phải xuất phát từ các tiên đề rồi mới chứng minh hệ quả của nó. Thuyết tương đối hẹp đã không đụng chạm đến chuyển động có gia tốc của hai hệ quy chiếu rồi, thì anh không thể mang nó mà xét vô được. Và cảm nhận của anh là cảm nhận trực quan, hoàn toàn không có một biểu thức toán học nào chứng minh điều này cả (vì bản thân tiên đề đã không có rồi).
Còn chuyển động có gia tốc của hệ quy chiếu này đối với hệ kia sẽ đc đề cập trong tương đối rộng. Đương nhiên nó sẽ có các tiên đề mới của nó, cũng như một số công cụ toán học cực mạnh như hình học vi phân và tenxo,...Về lý thuyết này e chưa nghiên cứu nên ko trả lời anh được.
4  VẬT LÝ CHUYÊN NGÀNH / VẬT LÝ LÝ THUYẾT / Trả lời: Câu hỏi về THUYẾT TƯƠNG ĐỐI HẸP vào lúc: 12:38:38 PM Ngày 02 Tháng Mười Một, 2016

 Khoảng cách không gian và khoảng cách thời gian giữa hai sự kiện luôn thỏa mãn hệ thức [tex](\Delta x)^2=c^2(\Delta t)^2[/tex] trong mọi HQC.
Sửa lại tí, bất biến khoảng trong tương đối hẹp
[tex](\Delta s)^2-c^2(\Delta t)^2=(\Delta s')^2-c^2(\Delta t')^2[/tex]

5  VẬT LÝ CHUYÊN NGÀNH / VẬT LÝ LÝ THUYẾT / Trả lời: Câu hỏi về THUYẾT TƯƠNG ĐỐI HẸP vào lúc: 12:01:25 PM Ngày 02 Tháng Mười Một, 2016
"Khi đó, nếu không gian bị co lại theo phương chuyển động thì mọi điểm nằm phía trước của O trên trục Ox' sẽ chuển động với vận tốc nhỏ hơn u trong hệ qui chiếu S, và ngược lại, những điểm nằm sau O (theo phương chuyển động) phải chuyển động với vận tốc lớn hơn u."

Câu này e thấy không đúng:  Em hiểu ý anh là trong lúc S' chuyển động so với S thì thấy nó co lại, do đó có sự khác biệt vận tốc. Nhưng trong thuyết tương đối hẹp,  vận tốc của S' so với S phải là hằng số, tức là lúc ta quan sát hiện tượng, S' đã chuyển động vận tốc u không đổi so với S rồi (nói mường tượng là quá trình co lại đã kết thúc). Làm sao anh thấy được quá trình chiều dài nó co lại mà xét đc vận tốc của hai điểm A và B?
Đứng trong S đã mặc định là đo đc l, đứng trong S' đã đo đc [tex]l_0[/tex]. Sau đó hai người đó nói cho nhau nghe thì mới biết nó khác nhau thôi.
6  VẬT LÝ CHUYÊN NGÀNH / VẬT LÝ LÝ THUYẾT / Trả lời: Câu hỏi về THUYẾT TƯƠNG ĐỐI HẸP vào lúc: 11:41:58 AM Ngày 02 Tháng Mười Một, 2016
Bỏ qua giai đoạn tăng dần từ 0 đến vận tốc u của hệ quy chiếu S' (do hệ quy chiếu S' có gia tốc với hệ quy chiếu S, việc này đc đề cập trong tương đối rộng), chỉ xét giai đoạn chuyển động thẳng đều với vận tốc u. Đồng ý là đoạn AB= const, nhưng tùy vào việc anh đứng trong hệ quy chiếu nào để quan sát chiều dài của thanh AB.

Đứng trong hệ quy chiếu S, tọa độ của các điểm A và B liên hệ với thời gian và tọa độ trong S' theo phép biến đổi Lorentz:
[tex]x'_A= \gamma(x_A+ut_1)[/tex]
[tex]x'_B=\gamma)(x_B+ut_2)[/tex]
Chiều dài của đoạn AB trong hệ nào thì nó phải được đo ở cùng một thời điểm trong hệ quy chiếu đó, do đó: [tex]t_1=t_2[/tex]
[tex]l_0=\gamma l[/tex] hay[tex] l=\frac{l_0}{\gamma[/tex]

Người đứng trong hệ quy chiếu S sẽ luôn thấy thanh có chiều dài l, còn người đứng trong hệ quy chiếu S' sẽ luôn thấy thanh có chiều dài [tex]l_0[/tex]
7  VẬT LÝ CHUYÊN NGÀNH / VẬT LÝ LÝ THUYẾT / Trả lời: Câu hỏi về THUYẾT TƯƠNG ĐỐI HẸP vào lúc: 11:28:56 PM Ngày 31 Tháng Mười, 2016
Có nhiều cách chứng minh công thức của thuyết tương đối. Cách của a post lên là một trong số đó. Gọi là các thí nghiệm tưởng tượng của Enstein. Tuy nhiên cách này theo e rất dễ làm cho người đọc hiểu lầm. Khó phản ánh hết các ngóc ngách của thuyết tương đối hẹp. Ví dụ như khoảng thời gian riêng hay chiều dài riêng, đặc biệt là sự liên hệ giữa tọa độ với thời gian. E nghĩ a nên tìm một số cách chứng minh khác. Cách khiến e thấy dễ hiểu nhất là dẫn từ 2 tiên đề của Enstein, rồi sau đó mới đưa ra các hiện tượng tưởng tượng của Enstein như bài của a post. Chứ không phải đi theo con đường ngược lại.
Tài liệu e nghĩ a nên kham khảo là Vật lý đại cương - Các nguyên lý và ứng dụng tập 3 của thầy Phạm Văn Thiều.
8  VẬT LÝ PHỔ THÔNG / VẬT LÝ 12 / Nguyên lý Huygen- Fresnel vào lúc: 08:34:54 PM Ngày 28 Tháng Mười, 2016

Đây là cách dịch của e, có thể không chính xác lắm:
Hình dưới miêu tả một sóng phẳng truyền trên mặt nước, sóng tới phản xạ trên ở một bức tường thẳng đứng (hình nhìn từ trên xuống). Đường thẳng trong hình là các đỉnh sóng tới tại một thời điểm nhất định nào đó. Sóng phản xạ một đầu tự do xuất hiện tại bức tường (kiểu như sóng dừng 1 đầu tự do).
Có một hướng từ a đến h miêu tả các đỉnh sóng sinh ra bởi sự giao thoa giữa sóng tới và sóng phản xạ.

Đáp án là a, nhưng e ko thể miêu tả hiện tượng được. Mong thầy cô và các bạn giúp đỡ .
9  VẬT LÝ PHỔ THÔNG / VẬT LÝ 11 / Trả lời: Số chỉ của vôn kế vào lúc: 02:09:43 PM Ngày 23 Tháng Mười, 2016
Sr e nhầm 
10  VẬT LÝ PHỔ THÔNG / VẬT LÝ 11 / Trả lời: Số chỉ của vôn kế vào lúc: 12:14:38 AM Ngày 23 Tháng Mười, 2016
Vôn kế có điện trở rất lớn nên ngăn không cho dòng điện chạy qua mạch. Vôn kế không hoạt động nên chỉ 0V
11  VẬT LÝ CHUYÊN NGÀNH / VẬT LÝ ĐẠI CƯƠNG / Trả lời: Cần giúp đỡ về hiệu ứng Doppler vào lúc: 06:24:58 PM Ngày 22 Tháng Mười, 2016
Hiệu ứng Doppler là hiện tượng đặc trưng cho tính chất sóng (như ánh sáng và âm thanh). Ở hiệu ứng này, khi nguồn và máy thu chuyển động tương đối với nhau, sẽ có sự khác biệt giữa tần số âm do nguồn phát ra [tex]f_0[/tex] và tần số âm máy thu thu được [tex]f[/tex]. Để cho đơn giản, ta xét trường hợp nguồn và máy thu cùng chuyển động trên một đường thẳng. Xét trong hệ quy chiếu phòng thí nghiệm, lúc này tốc độ âm thanh đối với môi trường này là v. Tốc độ của nguồn là [tex]v_s[/tex], tốc độ của máy thu là [tex]v_0[/tex].
Trường hợp nguồn và máy thu chuyển động cùng chiều
Khoảng thời gian liên tiếp, máy thu nhận được hai sóng âm thanh là [tex]T_0=\frac{1}{f_0}=\frac{\lambda'}{v-v_0}[/tex]
Với [tex]\lambda'[/tex] là bước sóng bị thay đổi do chuyển động của nguồn:
[tex]\lambda'=(v-v_s)T_s=(v-v_s)\frac{1}{f_s}[/tex]
Do đó: [tex]f=\frac{v-v_0}{v-v_s}f_s[/tex]
Quy ước dấu trong hiệu ứng Doppler
Trường hợp tổng quát, công thức hiệu ứng Doppler có thể viết lại thành:
 [tex]f=\frac{v+v_0}{v+v_s}f_s[/tex]
Trong đó: v là vận tốc của âm thanh trong môi trường
[tex]v_0[/tex] là vận tốc của máy thu đối với môi trường, nhận giá trị dương nếu chuyển động lại gần nguồn thu.
[tex]v_s[/tex] là vận tốc của nguồn đối với môi trường, nhận giá trị dương nếu nguồn dịch chuyển ra xa người quan sát.

Dựa vào công thức này ta thấy rằng, nếu nguồn và máy thu chuyển động cùng chiều thì vận tốc nguồn và máy thu đều nhận giá trị âm, phù hợp với công thức chứng minh được ở phần 1. Và nếu nguồn và máy thu chuyển động với cùng vận tốc thì không có sự dịch chuyển tần số.

Hiệu ứng Doppler đối với ánh sáng
Ánh sáng mang bản chất sóng nên cũng có hiệu ứng Doppler, việc chứng minh hiệu ứng Doppler đối với ánh sáng dựa trên thuyết tương đối hẹp. Sử dụng phương trình năng lượng và phép biến đổi Lorentz cho năng lượng và động lượng để chứng minh. Ở đây mình sẽ không chứng minh công thức này.

Ứng dụng
Hiệu ứng Doppler có nhiều ứng dụng trong đời sống. Mỗi loại mình nêu ra 1 ứng dụng:
Sóng âm: Ứng dụng thú vị nhất là máy bắn tốc độ. Sóng âm được phát ra từ máy bắn, sau đó phản xạ trên vật thể và được thu về. Dựa vào sự lệch tần số mà tính được tốc độ của xe  
Sóng ánh sáng: Xem xét các ngôi sao chuyển động hay đứng yên đối với Trái Đất. Dựa trên hiện tượng dịch chuyển về phía Đỏ do hiệu ứng Doppler tương đối tính.

Còn chuyện giải thích vận tốc ánh sáng là lớn nhất hình như không liên quan đến hiệu ứng Doppler   Theo tiên đề thứ 2 của thuyết tương đối hẹp thì vận tốc ánh sáng trong chân không không thay đổi trong mọi hệ quy chiếu và là vận tốc khả dĩ lớn nhất trong tự nhiên.
12  VẬT LÝ CHUYÊN NGÀNH / VẬT LÝ ĐẠI CƯƠNG / Trả lời: Cần giúp đỡ về định luật bảo toàn moonmen động lượng con quay vào lúc: 11:50:33 PM Ngày 07 Tháng Mười, 2016
Theo định lý biến thiên momen động lượng:
[tex]\Sigma \vec{M}=\frac{d\vec{L}}{dt}[/tex]
Cho đến nay, phương trình này chỉ áp dụng được trong một số trường hợp đặt biệt. Trong những ví dụ đặc biệt đó là các vật rắn có tính đối xứng với trục quay, còn trục quay thì định hướng cố định. Trong những trường hợp như vậy, [tex]\Sigma \vec{M}[/tex] cùng phương với [tex]\vec{L}[/tex]; cả hai đại lượng này cùng nằm dọc theo trục quay và đó cơ bản là bài toán 1 chiều. Trường hợp của con quay hồi chuyển thì tổng quát hơn, trong đó [tex]\Sigma \vec{M}[/tex] và [tex]\vec{L}[/tex] không nằm trên một đường thẳng.
Con quay hồi chuyển đơn giản gồm một bánh xe có trục quay P được treo vào giá đỡ cố định (ví dụ một đầu trục P gắn vào sợi dây thừng), sao cho trục quay P có thể quay quanh giá đỡ, bánh xe có thể quay xung quanh trục P. Ban đầu giữ bánh xe sao cho trục P nằm ngang
Trước tiên, nói về hiện tượng một chút: Nếu bánh xe không quay, thì rõ ràng nếu buông bánh xe ra nó sẽ bị lật dưới tác dụng của trọng lực, nhưng khi bánh xe quay nhanh, nó dường như bất chấp trọng lực không bị lật, ngược lại nó quay xunh quanh trục quay P, đồng thời trục quay P cũng quay xung quanh giá đỡ.
Bây giờ, ta sẽ giải thích tại sao khi bánh xe quay nó lại không đổ xuống:
Phân tích lực tác dụng lên bánh xe, sẽ thấy có hai lực:
 + Thứ nhất là trọng lực F của bánh xe, lực này đi qua tâm của nó, lực này hướng xuống và cách giá đỡ một đoạn l bằng chiều dài trục quay.
 + Thứ hai là phản lực N do giá đỡ tác dụng lên trục quay, lực này đi qua giá đỡ nên không gây ra momen.
Nguyên nhân là do ngoài momen do trọng lực gây ra, còn có momen L' do bánh xe tự quay. Khi đó momen động lượng tại thời điểm t bao gồm L+dL nằm trong mặt phẳng ngang và bị quay đi một góc [tex]\theta[/tex], tức là trục quay cũng phải quay một góc theta.
P/s: Không có hình chắc bạn không hiểu được đâu, bạn có thể xem clip này
https://www.youtube.com/watch?v=p48UMPG5v10
13  VẬT LÝ CHUYÊN NGÀNH / VẬT LÝ ĐẠI CƯƠNG / Trả lời: vật lí đại cương A1 cần được giúp đỡ vào lúc: 08:35:59 PM Ngày 04 Tháng Mười, 2016
1) Phải cộng thêm thời gian truyền âm từ lúc va chạm đến lúc nghe được.
2) Dùng công thức cộng vận tốc
14  VẬT LÝ CHUYÊN NGÀNH / VẬT LÝ ĐẠI CƯƠNG / Trả lời: bài tập vật lí đại cương A1 cần giúp vào lúc: 08:33:49 PM Ngày 04 Tháng Mười, 2016
3)  Gọi vận tốc của máy bay lúc thả vật là v thì v là vận tốc đầu ném xiên của vật. Phân tích thành hai thành phần vx và vy. Theo phương y vật chuyển động nhanh dần đều với gia tốc g vận tốc đầu vcos50. Có thời gian có quãng đường tìm đc v. Có v rồi tìm quãng đường vật đi đc theo phương ngang.
4) Gia tốc toàn phần của vật là g, gia tốc pháp tuyến vuông góc với vận tốc, sử dụng điều kiện góc tìm liên hệ giữa gia tốc pháp tuyến và gia tốc toàn phần.
15  VẬT LÝ PHỔ THÔNG / VẬT LÝ 10 / Trả lời: Bài tập về chuyển động tròn đều hay cần giải đáp vào lúc: 08:19:43 PM Ngày 04 Tháng Mười, 2016
a) Thời gian rơi của giọt bằng thời gian đĩa quay đúng 1 vòng.
b) Thời gian rơi của giọt bằng thời gian đĩa quay đc góc 120 độ
Trang: 1 2 3 »

Tắt bộ gõ tiếng Việt [F12] Bỏ dấu tự động [F9] TELEX VNI VIQR VIQR* kiểm tra chính tả Đặt dấu âm cuối
Powered by SMF 1.1.11 | SMF © 2006, Simple Machines LLC © 2006 - 2012 Thư Viện Vật Lý.